ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ

ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Page 9)

---

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಏಕತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇವೆ.

---

ಸಂಯುಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳು

• ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ
• ಬರಹದ ಸಂವಿಧಾನ
• ಸಂವಿಧಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ
• ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ

---

ಏಕತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು

• ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ
• ಏಕ ಪೌರತ್ವ
• ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೇಮಕ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ
• ಅವಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಯಮಗಳು

---

ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ

ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ
• ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ
• ಸಂಯುಕ್ತ ಪಟ್ಟಿ

---

ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ

• ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ
• ಅವಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ
• ಮೀಸಲು ಅಧಿಕಾರಗಳು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ

---

ಸಹಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

---

ಪರೀಕ್ಷಾ ಗಮನ:
ಸಂಯುಕ್ತ vs ಏಕತ್ವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ.

---

Page 8 | Page 10

---

Shaktimatha Learning