ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ & ಸಂರಕ್ಷಣೆ | UPSC Prelims Concepts (ಕನ್ನಡ)

 

ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ & ಸಂರಕ್ಷಣೆ

UPSC Prelims Concepts | Environment | ಕನ್ನಡ | Page 1

1. ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಎಂದರೆ ಏನು?

ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ (Biodiversity) ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳ ವಿವಿಧತೆ. ಇದು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ:

• Genetic Diversity (ಜನ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ)
• Species Diversity (ಜಾತಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ)
• Ecosystem Diversity (ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯತೆ)

2. ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮಹತ್ವ

• ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ
• ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಮೂಲ
• ಹವಾಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ
• ಮಾನವ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕ

3. Biodiversity Hotspot

• ಹೆಚ್ಚಿನ Endemism (ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳು)
• ಹೆಚ್ಚಿನ Threat (ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ)
• ಎಲ್ಲ biodiversity ಪ್ರದೇಶಗಳು hotspot ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ

4. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು

• National Park → ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (Strict protection)
• Wildlife Sanctuary → ನಿಯಮಿತ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆ
• Biosphere Reserve → Core + Buffer + Transition

5. ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳು

• In-situ Conservation → ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
• Ex-situ Conservation → ಸ್ಥಳದ ಹೊರಗೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (Zoo, Botanical Garden)

6. ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳು

• ವನನಾಶ (Deforestation)
• ಮಾಲಿನ್ಯ (Pollution)
• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ (Climate Change)
• ಅತಿಯಾದ ಶೋಷಣೆ (Over-exploitation)

7. UPSC ಗಮನ

• Hotspot concept ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ
• NP vs Sanctuary vs Biosphere ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ
• In-situ vs Ex-situ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ

Exam Tip:
“Endemism + Threat = Hotspot” → ಈ ಫಾರ್ಮುಲಾ ನೆನಪಿಡಿ

Shaktimatha Learning
Understand Concepts | Crack UPSC

ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ – UPSC Prelims Full Series (ಕನ್ನಡ)

Page 1: Concepts
Page 2: MCQs
Page 3: Answers & Explanation
Page 4: Quick Revision
Page 5: PYQs + Mock Test