Shaktimatha Learning

Special Topic 2026 – Telugu

Judicial Review & Public Interest Litigation (PIL)

Judicial Review

జ్యుడీషియల్ రివ్యూ అనేది ప్రభుత్వం తీసుకునే చట్టాలు మరియు నిర్ణయాలు రాజ్యాంగానికి అనుగుణంగా ఉన్నాయా లేదా అన్నది న్యాయస్థానాలు పరిశీలించే ప్రక్రియ.

రాజ్యాంగ పరిరక్షణలో జ్యుడీషియల్ రివ్యూ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారాల సమతౌల్యాన్ని కాపాడటానికి ఇది ముఖ్యమైన సాధనం.

Public Interest Litigation (PIL)

ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (PIL) ద్వారా సామాన్య ప్రజల హక్కులను రక్షించడానికి కోర్టులను ఆశ్రయించవచ్చు. ప్రత్యక్షంగా నష్టం పొందని వ్యక్తి కూడా ప్రజా ప్రయోజనం కోసం కోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేయవచ్చు.

సామాజిక న్యాయం సాధన
పర్యావరణ పరిరక్షణ కేసులు
బలహీన వర్గాల హక్కుల రక్షణ
ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్యంపై చర్యలు

Importance of Judicial Review

జ్యుడీషియల్ రివ్యూ రాజ్యాంగ అత్యున్నతతను కాపాడుతుంది. చట్టాలు మరియు కార్యనిర్వాహక నిర్ణయాలు రాజ్యాంగ విలువలకు వ్యతిరేకంగా ఉంటే కోర్టులు వాటిని రద్దు చేయగలవు.

రాజ్యాంగ పరిరక్షణ
అధికార దుర్వినియోగ నియంత్రణ
ప్రజాస్వామ్య బలోపేతం
మౌలిక హక్కుల రక్షణ

PIL and Social Change

ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాల ద్వారా పర్యావరణ పరిరక్షణ, మానవ హక్కులు, కార్మిక హక్కులు మరియు సామాజిక న్యాయం వంటి అనేక అంశాల్లో మార్పులు సాధ్యమయ్యాయి.

న్యాయవ్యవస్థ సామాజిక బాధ్యతను పెంచడంలో PIL కీలక సాధనంగా మారింది.

Quick Revision Notes

Judicial Review

PIL

Constitutional Protection

Fundamental Rights

Social Justice