ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಜಾಗತೀಕರಣ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ರಾಂತಿ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದಿನ ವಿಶ್ವದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರ
ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. G20, BRICS, QUAD ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
- G20 ನಾಯಕತ್ವ
- BRICS ಸಹಕಾರ
- QUAD ಸಹಭಾಗಿತ್ವ
- Global South ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲ
ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
- ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ
- ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ
- ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ
- ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು
- ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು
ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDGs)
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 2030ರೊಳಗೆ ಸಾಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವ 17 ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (Sustainable Development Goals) ಜಾಗತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಗ್ರ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಇವು ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು
- ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ
- ಹಸಿವಿಲ್ಲದ ವಿಶ್ವ
- ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ
- ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ
- ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು
- ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ
- ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮ
- ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಗಳು
ಭಾರತದ ಸಾಧನೆಗಳು
- ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ
- ಜಲ್ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್
- ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವಿಸ್ತರಣೆ
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ
- ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಸವಾಲುಗಳು
- ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ
- ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ
- ನಗರೀಕರಣದ ಒತ್ತಡ
- ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ
UPSC ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆ 1
Global South ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರವಾಗಿ ಭಾರತ ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
Global South ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹವಾಮಾನ ನ್ಯಾಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. G20 ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2
ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ.
ಉತ್ತರ:
ಭಾರತವು ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಬಡತನ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಸವಾಲಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
ಉತ್ತರ:
ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಬಹುಮೂಲ ಇಂಧನ ನೀತಿಗಳು ಇದರ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಮುಖ UPSC ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ MCQs
1. SDGs ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?
A) IMF B) WTO C) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN) D) OECDಉತ್ತರ: C
2. QUAD ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ?
A) ಅಮೆರಿಕಾ, ಜಪಾನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ B) ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಜಪಾನ್ C) ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕಾ D) ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಜಪಾನ್, ರಷ್ಯಾಉತ್ತರ: A
3. SDG-13 ಯಾವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
A) ಶಿಕ್ಷಣ B) ಆರೋಗ್ಯ C) ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮ D) ಉದ್ಯೋಗಉತ್ತರ: C
4. BRICS ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸೇರಿದೆ?
A) ಭಾರತ B) ಕೆನಡಾ C) ಸ್ಪೇನ್ D) ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಉತ್ತರ: A
5. Global South ಎಂಬ ಪದವು ಯಾವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
A) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು B) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು C) ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು D) ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳುಉತ್ತರ: B
6. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮ ಯಾವುದು?
A) ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟ ಏರಿಕೆ B) ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳು C) ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಷ್ಟ D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂಉತ್ತರ: D
No comments:
Post a Comment