Shaktimatha Learning | ಕನ್ನಡ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು 2026 | ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ | UPSC ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು | UPSC ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ MCQs | ಪುಟ 5

 

ಪುಟ 5 – ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ದಿನಾಂಕ: 26 ಜೂನ್ 2026

ಭಾಗ 1 – ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

1. ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೀತಿ ರೂಪಣೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.

UPSC ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು:
• ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
• ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ
• ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

2. ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಗಾಳಿಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

UPSC ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು:
• ಪರಿಸರ
• ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ
• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ

3. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI)

ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಡೇಟಾ ಆಧಾರಿತ ನೀತಿ ರೂಪಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

UPSC ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು:
• ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
• ಇ-ಗವರ್ನನ್ಸ್
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ

4. ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ, ಬಂದರುಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

UPSC ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು:
• ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ
• ಸಾಗರ ಭದ್ರತೆ
• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

5. ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನವೀನ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವಜನರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

UPSC ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು:
• ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
• ಉದ್ಯೋಗ
• ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಭಾಗ 2 – ವಿಶೇಷ ವಿಷಯ

ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Indian Federal System)

ಭಾರತವು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Federalism) ಎಂದರೇನು?

ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಎರಡೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು

• ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ (Written Constitution).
• ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಮೋನ್ನತ ಸ್ಥಾನ (Supremacy of Constitution).
• ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ.
• ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ.
• ದ್ವಿಸಭಾ ಸಂಸತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Bicameral Legislature).
• ಏಕ ಪೌರತ್ವ (Single Citizenship).
• ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

ಸಂಬಂಧ	ವಿವರಣೆ
ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ	ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ, ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ.
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ	ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ.
ಹಣಕಾಸು ಸಂಬಂಧ	ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ, ಅನುದಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಂಚಿಕೆ.

ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Cooperative Federalism)

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿಯೇ ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. GST ಮಂಡಳಿ (GST Council) ಮತ್ತು ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog) ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• Articles 245–263 – ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು.
• ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Seventh Schedule).
• ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ, ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ.
• Inter-State Council.
• Finance Commission.
• GST Council.
• Cooperative Federalism ಮತ್ತು Competitive Federalism.

ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವರ್ತನೆ (Quick Revision)

• ಭಾರತವು ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿಯು ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
• Articles 245–263 ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು.
• Finance Commission ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• GST Council ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾಗ 3 – UPSC ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ (Mains) ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು

ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (10 ಅಂಕಗಳು)

"ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ."

ಮಾದರಿ ಉತ್ತರ

ಪರಿಚಯ:

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಮೋನ್ನತ ಸ್ಥಾನ.
• ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ.
• ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ.
• ದ್ವಿಸಭಾ ಸಂಸತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
• ಏಕ ಪೌರತ್ವ.
• ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಸವಾಲುಗಳು:

• ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರಿನ ವಿವಾದಗಳು.
• ಹಣಕಾಸಿನ ಅಸಮಾನತೆ.
• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು.
• ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಮನ್ವಯದ ಸವಾಲುಗಳು.

ಮುಂದಿನ ದಾರಿ:

• ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
• ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
• ಹಣಕಾಸು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

ಸಮಾರೋಪ:

ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹಕಾರ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2 (15 ಅಂಕಗಳು)

"ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Cooperative Federalism) ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ? ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ."

ಮಾದರಿ ಉತ್ತರ

ಪರಿಚಯ:

ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ನೀತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಜಾರಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಮತೋಲಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

• GST ಮಂಡಳಿ (GST Council).
• ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog).
• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು.

ಸವಾಲುಗಳು:

• ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಿತಿಗಳು.
• ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು.
• ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಿವಾದಗಳು.
• ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆ.

ಸಲಹೆಗಳು:

• Inter-State Council ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು.
• ನಿಯಮಿತ ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವುದು.
• ಹಣಕಾಸು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಂಚಿಕೆ.
• ದತ್ತಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ನೀತಿ ರೂಪಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.

ಸಮಾರೋಪ:

ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಹಕಾರವು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

UPSC ಉತ್ತರ ಬರವಣಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳು

• ಉತ್ತರವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ.
• Articles 245–263 ಹಾಗೂ Seventh Schedule ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.
• ಸ್ಪಷ್ಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ.
• GST Council ಮತ್ತು NITI Aayog ಮುಂತಾದ ಸಮಕಾಲೀನ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
• ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾರೋಪ ನೀಡಿ.

ಭಾಗ 4 – UPSC ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ (Prelims) MCQs

ಪ್ರಶ್ನೆ 1

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Seventh Schedule) ಯಾವುದನ್ನು ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ?

1. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು
2. ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು
3. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ
4. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಿಯಮಗಳು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ

ಪ್ರಶ್ನೆ 2

ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿಗಳು ಯಾವುವು?

1. Articles 12–35
2. Articles 52–78
3. Articles 245–263
4. Articles 324–329

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) Articles 245–263

ಪ್ರಶ್ನೆ 3

ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (Cooperative Federalism) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾವುದು?

1. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
2. GST ಮಂಡಳಿ (GST Council)
3. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ
4. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) GST ಮಂಡಳಿ (GST Council)

ಪ್ರಶ್ನೆ 4

ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ (Finance Commission) ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಯಾವುದು?

1. ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು
2. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಣಕಾಸು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು
3. ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು
4. ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಣಕಾಸು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು

ಪ್ರಶ್ನೆ 5

ಭಾರತವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ?

1. ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಾತ್ಮಕ ರಾಷ್ಟ್ರ
2. ದುರ್ಬಲ ಕೇಂದ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ
3. ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ
4. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: C) ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ

ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವರ್ತನೆ (Quick Revision)

• ಏಳನೇ ಅನುಸೂಚಿ – ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ, ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ.
• Articles 245–263 – ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು.
• ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಹಣಕಾಸು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• GST ಮಂಡಳಿಯು ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತವು ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
• ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ಪ್ರೇರಣೆ

"ಏಕತೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಿಸ್ತು, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ."

Shaktimatha Learning

Premium Multilingual Educational Ecosystem

Daily Current Affairs | Special Topics | UPSC Mains Questions & Model Answers | UPSC Prelims MCQs

Designed for UPSC • KPSC • APPSC • TSPSC • SSC • Banking • Railways • Defence • All Competitive Examinations

---

© 2026 Shaktimatha Learning. All Rights Reserved.