డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ 2026 | క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ | UPSC మెయిన్స్ ప్రశ్నలు & సమాధానాలు | MCQs | తెలుగు | శక్తిమాత లెర్నింగ్

 

---

UPSC GS Paper I | UPSC GS Paper II | UPSC GS Paper III | UPSC GS Paper IV (Coming Soon)

Shaktimatha Learning – Premium Multilingual Educational Ecosystem
One Destination for UPSC Prelims, Mains, Interview & All Competitive Exams.

శక్తిమాత లెర్నింగ్

డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ 2026

పేజీ 4 – పార్ట్ 1

ఈరోజు ముఖ్య సమకాలీన అంశాలు

వ్యూహాత్మక ఖనిజాలు (Critical Minerals), ఆధునిక పరిశ్రమలు, పునరుత్పాదక ఇంధనం, విద్యుత్ వాహనాలు మరియు రక్షణ రంగ అభివృద్ధిలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ ఖనిజాల కోసం పోటీ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భారతదేశం సరఫరా భద్రత (Supply Security) మరియు స్వావలంబన సాధనపై ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తోంది.

---

1. వ్యూహాత్మక ఖనిజాల ప్రాముఖ్యత

లిథియం (Lithium), కోబాల్ట్ (Cobalt), నికెల్ (Nickel), గ్రాఫైట్ (Graphite) మరియు రేర్ ఎర్త్ ఎలిమెంట్స్ (Rare Earth Elements) వంటి ఖనిజాలు బ్యాటరీలు, సెమీకండక్టర్లు, అంతరిక్ష పరిశోధన, రక్షణ వ్యవస్థలు మరియు విద్యుత్ వాహనాల తయారీలో కీలకమైనవి.

---

2. భారతదేశం ఎందుకు ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది?

విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం, దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించడం, స్వచ్ఛ ఇంధన మార్పిడిని వేగవంతం చేయడం మరియు వ్యూహాత్మక భద్రతను బలోపేతం చేయడం కోసం భారతదేశం Critical Minerals రంగంలో పెట్టుబడులను పెంచుతోంది.

---

3. ప్రపంచ దృక్పథం

ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వినియోగం, శక్తి నిల్వ వ్యవస్థలు మరియు హరిత ఇంధన రంగం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నందున వ్యూహాత్మక ఖనిజాలపై ప్రపంచ దేశాల మధ్య పోటీ పెరుగుతోంది. సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) భద్రత ప్రతి దేశానికి ముఖ్యమైన వ్యూహాత్మక అంశంగా మారింది.

---

4. UPSC దృష్టిలో ప్రాముఖ్యత

ఈ అంశం GS Paper IIIలో ఆర్థికాభివృద్ధి, పరిశ్రమలు, శాస్త్ర–సాంకేతికత, ఇంధన భద్రత మరియు పర్యావరణంతో అనుసంధానమై ఉంటుంది. అలాగే వ్యాసం (Essay) మరియు ఇంటర్వ్యూలో కూడా సమకాలీన అంశంగా ప్రాధాన్యం పొందుతోంది.

---

ఈరోజు ముఖ్య పదాలు

• Critical Minerals
• Lithium
• Rare Earth Elements
• Electric Vehicles (EVs)
• Battery Storage
• Supply Chain Security
• Green Energy
• Strategic Resources

Quick Exam Insight

ఈరోజు ప్రత్యేక అంశం "Critical Minerals Mission". తరువాతి భాగాల్లో ఈ మిషన్ లక్ష్యాలు, భారతదేశానికి ప్రాముఖ్యత, సవాళ్లు, UPSC మెయిన్స్ ప్రశ్నలు మరియు అధునాతన MCQsను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేస్తాము.

పార్ట్ 2A – ప్రత్యేక అంశం

క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ (Critical Minerals Mission)

ఆధునిక ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో క్రిటికల్ మినరల్స్ (Critical Minerals) అత్యంత వ్యూహాత్మక సహజ వనరులుగా మారాయి. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EVs), బ్యాటరీలు, సెమీకండక్టర్లు, పునరుత్పాదక ఇంధన వ్యవస్థలు, రక్షణ పరికరాలు మరియు అంతరిక్ష సాంకేతికత అభివృద్ధికి ఈ ఖనిజాలు కీలకమైనవి. ఈ నేపథ్యంలో భారతదేశం సరఫరా భద్రతను బలోపేతం చేయడానికి మరియు దేశీయ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి Critical Minerals Missionపై ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తోంది.

క్రిటికల్ మినరల్స్ అంటే ఏమిటి?

దేశ ఆర్థికాభివృద్ధి, జాతీయ భద్రత మరియు ఆధునిక పరిశ్రమలకు అత్యంత అవసరమైన, కానీ సరఫరా పరంగా ప్రమాదం ఉన్న ఖనిజాలను క్రిటికల్ మినరల్స్ అంటారు.

ప్రధాన క్రిటికల్ మినరల్స్

ఖనిజం	ప్రధాన వినియోగం
లిథియం (Lithium)	EV బ్యాటరీలు, శక్తి నిల్వ
కోబాల్ట్ (Cobalt)	లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీలు
నికెల్ (Nickel)	బ్యాటరీలు, మిశ్రమ లోహాలు
గ్రాఫైట్ (Graphite)	బ్యాటరీ అనోడ్లు
రేర్ ఎర్త్ ఎలిమెంట్స్	రక్షణ, ఎలక్ట్రానిక్స్, విండ్ టర్బైన్లు

భారతదేశానికి ఈ మిషన్ ఎందుకు అవసరం?

• విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం.
• ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల పరిశ్రమ అభివృద్ధి.
• సెమీకండక్టర్ తయారీకి మద్దతు.
• పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాన్ని బలోపేతం చేయడం.
• జాతీయ భద్రతకు అవసరమైన ఖనిజాల సరఫరాను నిర్ధారించడం.
• ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యాన్ని సాధించడం.

ప్రభుత్వ చర్యలు

• దేశీయ ఖనిజ అన్వేషణకు ప్రాధాన్యం.
• విదేశీ దేశాలతో ఖనిజ భాగస్వామ్య ఒప్పందాలు.
• Critical Minerals Mining ప్రోత్సాహం.
• Mineral Processing మరియు Recycling అభివృద్ధి.
• ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులకు ప్రోత్సాహకాలు.

UPSC Prelims Quick Facts

• GS Paper III – Economy, Science & Technology, Environment.
• EVs, Battery Storage మరియు Semiconductor పరిశ్రమలకు ప్రత్యక్ష సంబంధం.
• Energy Transition మరియు Green Economyలో కీలక పాత్ర.
• Essay మరియు Interviewలో సమకాలీన అంశంగా ప్రాధాన్యం.

గుర్తుంచుకోవాల్సిన కీలక పదాలు

Critical Minerals • Lithium • Cobalt • Nickel • Rare Earth Elements • Battery Technology • Electric Vehicles • Green Energy • Supply Chain Security • Atmanirbhar Bharat

పార్ట్ 2B – ప్రత్యేక అంశం (Advanced Analysis)

క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్: భారతదేశానికి వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత, సవాళ్లు మరియు భవిష్యత్ దిశ

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశుభ్రమైన ఇంధన వ్యవస్థ (Clean Energy Transition), విద్యుత్ వాహనాలు (Electric Vehicles), కృత్రిమ మేధస్సు (AI), సెమీకండక్టర్లు మరియు రక్షణ పరిశ్రమల విస్తరణతో క్రిటికల్ మినరల్స్‌కు అపూర్వమైన డిమాండ్ ఏర్పడింది. ఈ ఖనిజాల సరఫరాపై నియంత్రణ భవిష్యత్ ప్రపంచ ఆర్థిక మరియు వ్యూహాత్మక శక్తిని నిర్ణయించే అంశంగా మారుతోంది.

భారతదేశానికి వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత

రంగం	ప్రాముఖ్యత
శక్తి భద్రత	బ్యాటరీలు మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన అభివృద్ధికి అవసరం.
ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు	లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల తయారీలో కీలక పాత్ర.
సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమ	అధునాతన ఎలక్ట్రానిక్ చిప్ తయారీకి మద్దతు.
జాతీయ భద్రత	రక్షణ మరియు అంతరిక్ష సాంకేతికతలో కీలక వినియోగం.
ఆర్థికాభివృద్ధి	హైటెక్ పరిశ్రమలు మరియు పెట్టుబడుల పెరుగుదల.

ప్రధాన సవాళ్లు

• లిథియం మరియు కోబాల్ట్ నిల్వలు కొన్ని దేశాల్లో మాత్రమే కేంద్రీకృతమై ఉండటం.
• దిగుమతులపై అధిక ఆధారపడటం.
• ఖనిజ తవ్వకాల వల్ల పర్యావరణ ప్రభావాలు.
• ఖనిజ శుద్ధి (Processing) సాంకేతికత పరిమితంగా ఉండటం.
• ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులో భౌగోళిక-రాజకీయ (Geopolitical) అనిశ్చితులు.

ప్రపంచ పరిస్థితి

దేశం	ప్రత్యేకత
ఆస్ట్రేలియా	లిథియం ఉత్పత్తిలో ప్రముఖ దేశం.
చిలీ	లిథియం నిల్వలకు ప్రసిద్ధి.
చైనా	ఖనిజ శుద్ధి మరియు బ్యాటరీ తయారీలో ప్రపంచ నాయకత్వం.
కాంగో	కోబాల్ట్ ఉత్పత్తిలో అగ్రస్థానం.
భారతదేశం	దేశీయ అన్వేషణ, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు మరియు సరఫరా భద్రతపై దృష్టి.

భారతదేశానికి అవకాశాలు

• దేశీయ ఖనిజ అన్వేషణను వేగవంతం చేయడం.
• Battery Manufacturing Hub‌గా అభివృద్ధి చెందడం.
• Electric Vehicle Ecosystemను బలోపేతం చేయడం.
• Recycling పరిశ్రమ అభివృద్ధి.
• ప్రపంచ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం.

UPSC Answer Enrichment

Critical Minerals

        │

        ▼

Energy Security

        │

        ▼

EV Batteries

        │

        ▼

Semiconductors

        │

        ▼

Strategic Industries

        │

        ▼

Atmanirbhar Bharat

        │

        ▼

Viksit Bharat @2047

Way Forward

• దేశీయ ఖనిజ అన్వేషణకు ఆధునిక సాంకేతికతను వినియోగించాలి.
• ఖనిజాల రీసైక్లింగ్‌కు ప్రత్యేక విధానాలు రూపొందించాలి.
• అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలను విస్తరించాలి.
• పర్యావరణానికి అనుకూలమైన మైనింగ్ పద్ధతులను అమలు చేయాలి.
• బ్యాటరీ, సెమీకండక్టర్ మరియు గ్రీన్ టెక్నాలజీ పరిశ్రమలకు సమగ్ర విధాన మద్దతు ఇవ్వాలి.

UPSC Value Addition

• GS Paper III – Economy & Mineral Resources
• GS Paper III – Science & Technology
• GS Paper III – Environment & Energy Security
• Essay – Green Growth & Strategic Resources
• Interview – Critical Minerals and India's Strategic Future
• Keywords: Critical Minerals, Lithium, Rare Earth Elements, Supply Chain Security, Energy Transition, Strategic Resources, Circular Economy, Atmanirbhar Bharat, Viksit Bharat @2047.

పార్ట్ 3A – UPSC మెయిన్స్ మోడల్ ప్రశ్నలు & సమాధానాలు

ప్రత్యేక అంశం: క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ (Critical Minerals Mission)

క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ UPSC General Studies Paper–IIIలో అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన అంశం. ఇది ఖనిజ వనరులు, శక్తి భద్రత, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, సెమీకండక్టర్లు, పునరుత్పాదక ఇంధనం మరియు ఆర్థికాభివృద్ధితో అనుసంధానమై ఉంటుంది.

---

ప్రశ్న – 1 (10 మార్కులు | 150 పదాలు)

క్రిటికల్ మినరల్స్ (Critical Minerals) అంటే ఏమిటి? భారతదేశ అభివృద్ధిలో వాటి ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.

మోడల్ సమాధానం

పరిచయం

దేశ ఆర్థికాభివృద్ధి, జాతీయ భద్రత మరియు ఆధునిక సాంకేతిక పరిశ్రమలకు అత్యంత అవసరమైన, కానీ సరఫరా పరంగా ప్రమాదం ఉన్న ఖనిజాలను క్రిటికల్ మినరల్స్ అంటారు.

ప్రాముఖ్యత

• ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల బ్యాటరీల తయారీలో కీలక పాత్ర.
• సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమకు ముడి పదార్థాల సరఫరా.
• పునరుత్పాదక ఇంధన వ్యవస్థల అభివృద్ధి.
• రక్షణ మరియు అంతరిక్ష సాంకేతికతలో వినియోగం.
• ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు పారిశ్రామికీకరణకు మద్దతు.

ముగింపు

క్రిటికల్ మినరల్స్‌పై దేశీయ సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం ద్వారా భారతదేశం సాంకేతికంగా మరియు ఆర్థికంగా మరింత స్వావలంబన సాధించగలదు.

---

ప్రశ్న – 2 (15 మార్కులు | 250 పదాలు)

భారతదేశంలో క్రిటికల్ మినరల్స్ సరఫరా భద్రత (Supply Security) ఎందుకు అవసరం? విశ్లేషించండి.

మోడల్ సమాధానం

పరిచయం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా గ్రీన్ ఎనర్జీ, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు మరియు హైటెక్ పరిశ్రమల విస్తరణతో క్రిటికల్ మినరల్స్‌కు డిమాండ్ గణనీయంగా పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో సరఫరా భద్రత ప్రతి దేశానికి వ్యూహాత్మక అవసరంగా మారింది.

సరఫరా భద్రత అవసరం

• విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం.
• దేశీయ పరిశ్రమలకు నిరంతర ముడి పదార్థాల సరఫరా.
• శక్తి భద్రతను బలోపేతం చేయడం.
• సెమీకండక్టర్ మరియు EV పరిశ్రమలకు మద్దతు.
• ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు అంతరాయాల ప్రభావాన్ని తగ్గించడం.

ప్రభుత్వ చర్యలు

• దేశీయ ఖనిజ అన్వేషణ.
• అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్య ఒప్పందాలు.
• ఖనిజ రీసైక్లింగ్ ప్రోత్సాహం.
• ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులకు మద్దతు.

ముగింపు

దీర్ఘకాలిక ఖనిజ భద్రత భారతదేశ హరిత ఆర్థిక వ్యవస్థ, పరిశ్రమలు మరియు జాతీయ భద్రతకు బలమైన పునాదిని అందిస్తుంది.

---

UPSC Topper Answer Framework

Introduction

      │

      ▼

Definition

      │

      ▼

Importance

      │

      ▼

Challenges

      │

      ▼

Government Initiatives

      │

      ▼

Way Forward

      │

      ▼

Conclusion

UPSC Value Addition Keywords

• Critical Minerals
• Supply Chain Security
• Energy Transition
• Electric Vehicles (EVs)
• Rare Earth Elements
• Circular Economy
• Green Technology
• Strategic Resources
• Atmanirbhar Bharat
• Viksit Bharat @2047

పార్ట్ 3B – UPSC మెయిన్స్ మోడల్ ప్రశ్నలు & సమాధానాలు (Advanced)

ప్రత్యేక అంశం: క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ (Critical Minerals Mission)

ఈ విభాగం UPSC మెయిన్స్ ఉన్నత స్థాయి సమాధాన రచనకు ఉపయోగపడే విధంగా రూపొందించబడింది. ఇందులో వ్యూహాత్మక విశ్లేషణ, అంతర్జాతీయ పోలికలు, ప్రభుత్వ చర్యలు, సవాళ్లు మరియు భవిష్యత్ దిశలను సమగ్రంగా చర్చించాం.

---

ప్రశ్న – 3 (15 మార్కులు | 250 పదాలు)

"క్రిటికల్ మినరల్స్‌పై నియంత్రణ భవిష్యత్ ప్రపంచ ఆర్థిక మరియు వ్యూహాత్మక శక్తిని నిర్ణయిస్తుంది." భారతదేశ దృక్పథంలో విశ్లేషించండి.

మోడల్ సమాధానం

పరిచయం

క్రిటికల్ మినరల్స్ ఆధునిక సాంకేతికత, పునరుత్పాదక ఇంధనం, రక్షణ మరియు డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు పునాది. వీటి లభ్యత ఒక దేశ పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మరియు జాతీయ భద్రతను ప్రభావితం చేస్తుంది.

భారతదేశ దృక్పథం

• ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీకి అవసరమైన బ్యాటరీ ఖనిజాల భద్రత.
• సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమ అభివృద్ధికి మద్దతు.
• గ్రీన్ ఎనర్జీ మార్పిడికి కీలక వనరులు.
• రక్షణ మరియు అంతరిక్ష రంగాలకు వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం.
• ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్య సాధనకు మద్దతు.

ముగింపు

దేశీయ అన్వేషణ, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు మరియు సుస్థిర మైనింగ్ విధానాలతో భారతదేశం తన ఖనిజ భద్రతను బలోపేతం చేయగలదు.

---

ప్రశ్న – 4 (20 మార్కులు | 250–300 పదాలు)

భారతదేశంలో క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ విజయవంతం కావడానికి అవసరమైన విధానపరమైన మరియు సాంకేతిక చర్యలను చర్చించండి.

మోడల్ సమాధానం

పరిచయం

క్రిటికల్ మినరల్స్ సరఫరా భద్రత భారతదేశ పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, శక్తి భద్రత మరియు గ్రీన్ ఎకానమీకి అత్యంత అవసరం.

విధానపరమైన చర్యలు

• దేశీయ ఖనిజ అన్వేషణను వేగవంతం చేయడం.
• మైనింగ్ అనుమతుల ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం.
• ప్రైవేట్ మరియు విదేశీ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడం.
• వ్యూహాత్మక ఖనిజ నిల్వలు (Strategic Mineral Reserves) ఏర్పాటు చేయడం.

సాంకేతిక చర్యలు

• ఖనిజ శుద్ధి (Mineral Processing) సాంకేతికత అభివృద్ధి.
• Battery Recycling పరిశ్రమను విస్తరించడం.
• R&D మరియు Innovationకు అధిక పెట్టుబడులు.
• GIS, Remote Sensing, AI ఆధారిత ఖనిజ అన్వేషణ.

Way Forward

• అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసు భాగస్వామ్యాలను బలోపేతం చేయాలి.
• పర్యావరణానికి అనుకూలమైన మైనింగ్ విధానాలను అమలు చేయాలి.
• నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమాలను విస్తరించాలి.
• Critical Minerals Value Chainను దేశంలోనే అభివృద్ధి చేయాలి.

ముగింపు

క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ భారతదేశాన్ని శక్తి భద్రత, హరిత పారిశ్రామికీకరణ మరియు సాంకేతిక స్వావలంబన వైపు తీసుకెళ్లే వ్యూహాత్మక కార్యక్రమం. దీని విజయవంతమైన అమలు "వికసిత భారత్ @2047" లక్ష్య సాధనకు బలమైన పునాదిని అందిస్తుంది.

---

UPSC Topper Value Addition

కీలక పదం	సమాధానంలో ఉపయోగం
Supply Chain Resilience	ప్రపంచ సరఫరా భద్రత
Strategic Mineral Reserve	జాతీయ ఖనిజ నిల్వలు
Resource Security	వనరుల భద్రత
Energy Transition	హరిత ఇంధన మార్పిడి
Circular Economy	రీసైక్లింగ్ మరియు వనరుల సమర్థ వినియోగం
Critical Mineral Value Chain	ఖనిజాల నుండి తయారీ వరకు సమగ్ర వ్యవస్థ
Atmanirbhar Bharat	సాంకేతిక మరియు పారిశ్రామిక స్వావలంబన

టాపర్ సమాధానాల్లో చేర్చాల్సిన అంశాలు

• క్రిటికల్ మినరల్స్ మరియు గ్రీన్ ఎనర్జీ మధ్య సంబంధాన్ని వివరించండి.
• EV, Semiconductor, Battery Manufacturing ఉదాహరణలు ఇవ్వండి.
• దేశీయ అన్వేషణతో పాటు అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాల ప్రాముఖ్యతను చర్చించండి.
• పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు సుస్థిర మైనింగ్‌పై సమతుల్య విశ్లేషణ ఇవ్వండి.
• సానుకూలమైన Way Forwardతో సమాధానాన్ని ముగించండి.

పార్ట్ 4A – UPSC & అన్ని పోటీ పరీక్షల MCQs

ప్రత్యేక అంశం: క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ (Critical Minerals Mission)

ఈ MCQs UPSC Civil Services (Prelims), APPSC, TGPSC, SSC, Banking, Railways, CDS, NDA మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షల తాజా నమూనాను అనుసరించి రూపొందించబడ్డాయి.

---

MCQ – 1

క్రిటికల్ మినరల్స్ (Critical Minerals) ప్రధానంగా ఎందుకు ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాయి?

A) వ్యవసాయ ఉత్పత్తి పెంపు కోసం
B) ఆధునిక సాంకేతికత మరియు హరిత ఇంధన పరిశ్రమలకు అవసరమైనందున
C) వస్త్ర పరిశ్రమ అభివృద్ధి కోసం
D) ఆహార ఉత్పత్తి కోసం

సరైన సమాధానం: B

---

MCQ – 2

లిథియం (Lithium) ప్రధానంగా దేనిలో ఉపయోగించబడుతుంది?

A) ఉక్కు తయారీలో
B) లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల తయారీలో
C) సిమెంట్ తయారీలో
D) ఎరువుల తయారీలో

సరైన సమాధానం: B

---

MCQ – 3

క్రింది వాటిలో క్రిటికల్ మినరల్ కానిది ఏది?

A) కోబాల్ట్
B) నికెల్
C) లిథియం
D) సున్నపురాయి (Limestone)

సరైన సమాధానం: D

---

MCQ – 4

క్రిటికల్ మినరల్స్‌కు ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉన్న పరిశ్రమ ఏది?

A) Electric Vehicles (EVs)
B) సెమీకండక్టర్లు
C) పునరుత్పాదక ఇంధనం
D) పైవన్నీ

సరైన సమాధానం: D

---

MCQ – 5

భారతదేశం క్రిటికల్ మినరల్స్‌పై దృష్టి పెట్టడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

A) దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం
B) శక్తి భద్రతను పెంపొందించడం
C) హైటెక్ పరిశ్రమలకు మద్దతు ఇవ్వడం
D) పైవన్నీ

సరైన సమాధానం: D

---

MCQ – 6

క్రిటికల్ మినరల్స్ అంశం UPSCలో ప్రధానంగా ఏ GS Paper‌కు సంబంధించినది?

A) GS Paper I
B) GS Paper II
C) GS Paper III
D) GS Paper IV

సరైన సమాధానం: C

---

MCQ – 7

Rare Earth Elements ప్రధానంగా ఏ రంగంలో ఉపయోగించబడతాయి?

A) రక్షణ మరియు ఎలక్ట్రానిక్స్
B) పశుసంవర్ధక రంగం
C) వస్త్ర పరిశ్రమ
D) ఆహార ప్రాసెసింగ్

సరైన సమాధానం: A

---

MCQ – 8

క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం ఏమిటి?

A) సంప్రదాయ ఇంధనాల వినియోగాన్ని పెంచడం
B) ఖనిజ దిగుమతులను పెంచడం
C) వనరుల భద్రత, సాంకేతిక స్వావలంబన మరియు గ్రీన్ ఎకానమీని బలోపేతం చేయడం
D) బొగ్గు ఉత్పత్తిని రెట్టింపు చేయడం

సరైన సమాధానం: C

---

UPSC Prelims Quick Revision

• Critical Minerals → Strategic Resources
• Lithium → EV Batteries
• Cobalt → Lithium-ion Batteries
• Rare Earth Elements → Electronics & Defence
• GS Paper III → Economy, Science & Technology, Environment
• Atmanirbhar Bharat → Mineral Security

పార్ట్ 4B – అధునాతన MCQs (Advanced Practice)

ప్రత్యేక అంశం: క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ (Critical Minerals Mission)

ఈ ప్రశ్నలు UPSC Civil Services (Prelims), APPSC, TGPSC, SSC, Banking, Railways మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షల ఉన్నత స్థాయి నమూనాను అనుసరించి రూపొందించబడ్డాయి.

---

MCQ – 1 (Statement Based)

క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. లిథియం విద్యుత్ వాహనాల (EVs) బ్యాటరీల తయారీలో కీలక ఖనిజం.
2. Rare Earth Elements ప్రధానంగా ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు రక్షణ పరికరాలలో ఉపయోగించబడతాయి.

A) 1 మాత్రమే సరైనది
B) 2 మాత్రమే సరైనది
C) 1 మరియు 2 రెండూ సరైనవి
D) రెండూ తప్పు

సరైన సమాధానం: C

---

MCQ – 2 (Assertion & Reason)

Assertion (A): క్రిటికల్ మినరల్స్ భారత శక్తి భద్రతకు అత్యంత కీలకమైనవి.

Reason (R): పునరుత్పాదక ఇంధనం, బ్యాటరీ నిల్వ వ్యవస్థలు మరియు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల అభివృద్ధికి ఈ ఖనిజాలు అవసరం.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి; కానీ R, Aకి సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది; R తప్పు.
D) A తప్పు; R సరైనది.

సరైన సమాధానం: A

---

MCQ – 3 (Match the Following)

జాబితా-I	జాబితా-II
A. Lithium	1. EV బ్యాటరీలు
B. Cobalt	2. Lithium-ion బ్యాటరీలు
C. Graphite	3. Battery Anode
D. Rare Earth Elements	4. ఎలక్ట్రానిక్స్ & రక్షణ

A) A-1, B-2, C-3, D-4
B) A-2, B-1, C-4, D-3
C) A-3, B-4, C-1, D-2
D) A-4, B-3, C-2, D-1

సరైన సమాధానం: A

---

MCQ – 4 (Concept Based)

క్రిటికల్ మినరల్స్‌ను "Strategic Resources" అని పిలవడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

A) అవి వ్యవసాయానికి మాత్రమే ఉపయోగపడతాయి.
B) అవి ఆధునిక పరిశ్రమలు, రక్షణ మరియు శక్తి మార్పిడికి అత్యంత అవసరం.
C) అవి సంప్రదాయ ఇంధన వనరులు.
D) అవి కేవలం నిర్మాణ రంగంలో ఉపయోగపడతాయి.

సరైన సమాధానం: B

---

MCQ – 5 (UPSC Advanced)

క్రింది వాటిలో భారతదేశంలో క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్ ప్రధాన లక్ష్యాలు ఏవి?

1. దేశీయ ఖనిజ అన్వేషణను ప్రోత్సహించడం.
2. సరఫరా గొలుసు భద్రతను బలోపేతం చేయడం.
3. Battery Manufacturing మరియు Semiconductor పరిశ్రమలకు మద్దతు ఇవ్వడం.
4. ఖనిజ రీసైక్లింగ్‌ను ప్రోత్సహించడం.

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1, 2, 3 మరియు 4
D) 1 మరియు 4 మాత్రమే

సరైన సమాధానం: C

---

MCQ – 6 (UPSC Previous Year Pattern)

క్రిటికల్ మినరల్స్‌కు సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైన ప్రకటన ఏది?

A) ఇవి కేవలం ఆభరణాల తయారీలో ఉపయోగపడతాయి.
B) ఇవి ఆధునిక సాంకేతికత, శక్తి భద్రత మరియు హైటెక్ పరిశ్రమలకు అత్యంత అవసరమైన ఖనిజాలు.
C) ఇవి వ్యవసాయ ఉత్పత్తులలో మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు.
D) ఇవి పునరుత్పాదక ఇంధనంతో సంబంధం లేనివి.

సరైన సమాధానం: B

---

UPSC High-Value Keywords

• Critical Minerals
• Lithium
• Cobalt
• Graphite
• Rare Earth Elements
• Supply Chain Security
• Energy Transition
• Battery Manufacturing
• Circular Economy
• Strategic Resources
• Atmanirbhar Bharat
• Viksit Bharat @2047

30-Second Revision

Critical Minerals
        │
        ▼
Lithium • Cobalt • Graphite
        │
        ▼
EV Batteries
        │
        ▼
Semiconductors
        │
        ▼
Green Energy
        │
        ▼
Supply Chain Security
        │
        ▼
Atmanirbhar Bharat
        │
        ▼
Viksit Bharat @2047

Today's Learning Summary
✔ Critical Minerals Mission
✔ Strategic Importance
✔ Global Supply Chains
✔ UPSC Mains Model Answers
✔ Advanced MCQs
✔ High-Value Revision Notes