స్పెషల్ టాపిక్ – జియోగ్రఫీ సినాప్సిస్
UPSC Prelims Special Revision | పేజీ 12
ప్రపంచ ఖండాలు మరియు దేశాలు
భూమి ఉపరితలం ప్రధానంగా ఏడు ఖండాలుగా విభజించబడింది. ప్రతి ఖండం భౌగోళిక లక్షణాలు, వాతావరణం మరియు సహజ వనరుల పరంగా ప్రత్యేకత కలిగి ఉంటుంది.
ప్రపంచంలోని 7 ఖండాలు
- ఆసియా
- ఆఫ్రికా
- ఉత్తర అమెరికా
- దక్షిణ అమెరికా
- యూరప్
- ఆస్ట్రేలియా
- అంటార్కిటికా
ఆసియా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఖండం. ఆస్ట్రేలియా చిన్న ఖండంగా గుర్తించబడింది.
ప్రపంచ ప్రధాన దేశాలు మరియు రాజధానులు
UPSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షల్లో దేశాలు మరియు రాజధానులపై ప్రశ్నలు తరచుగా వస్తాయి.
ముఖ్య దేశాలు – రాజధానులు
- భారతదేశం → న్యూ ఢిల్లీ
- అమెరికా → వాషింగ్టన్ DC
- చైనా → బీజింగ్
- జపాన్ → టోక్యో
- రష్యా → మాస్కో
- ఆస్ట్రేలియా → కాన్బెరా
- ఫ్రాన్స్ → పారిస్
ప్రపంచ పర్వతాలు
పర్వతాలు భూమి ఉపరితలంలోని ఎత్తైన భూభాగాలు. ఇవి వాతావరణం, నదుల ఉద్భవం మరియు జీవ వైవిధ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి.
ప్రపంచ ప్రధాన పర్వతాలు
- హిమాలయాలు
- ఆల్ప్స్
- ఆండీస్
- రాకీ పర్వతాలు
- అట్లాస్ పర్వతాలు
ఎవరెస్ట్ శిఖరం ప్రపంచంలోనే ఎత్తైన పర్వత శిఖరం.
ప్రపంచ నదులు
ప్రపంచ నాగరికతల అభివృద్ధిలో నదులు కీలక పాత్ర పోషించాయి. వ్యవసాయం మరియు నీటి వనరులకు ఇవి ముఖ్య ఆధారం.
ప్రపంచ ప్రధాన నదులు
- నైల్ నది
- అమెజాన్ నది
- మిసిసిప్పీ నది
- యాంగ్జీ నది
- డాన్యూబ్ నది
నైల్ ప్రపంచంలోనే పొడవైన నది. అమెజాన్ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక నీటి ప్రవాహం కలిగిన నది.
ప్రపంచ మహాసముద్రాలు
మహాసముద్రాలు భూమి ఉపరితలంలో అధిక భాగాన్ని ఆక్రమించాయి. వాతావరణ నియంత్రణ మరియు వాణిజ్యంలో వాటి పాత్ర అత్యంత ముఖ్యమైనది.
ప్రధాన మహాసముద్రాలు
- పసిఫిక్ మహాసముద్రం
- అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం
- హిందూ మహాసముద్రం
- ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం
- దక్షిణ మహాసముద్రం
పసిఫిక్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మహాసముద్రం.
ప్రపంచ కాల మండలాలు
భూమి భ్రమణం కారణంగా ప్రపంచంలో వివిధ కాల మండలాలు ఏర్పడ్డాయి. Greenwich Mean Time (GMT) ప్రపంచ ప్రామాణిక సమయంగా పరిగణించబడుతుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- భూమి 24 గంటల్లో ఒకసారి భ్రమణం చేస్తుంది
- 360° రేఖాంశాలను 24 గంటలుగా విభజిస్తారు
- భారత ప్రామాణిక కాలం → GMT +5:30
- Greenwich → 0° రేఖాంశం
ప్రపంచ సంస్థలు
అంతర్జాతీయ శాంతి, ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు సహకారం కోసం వివిధ ప్రపంచ సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి.
ప్రధాన సంస్థలు
- United Nations (UN)
- World Bank
- IMF
- WHO
- UNESCO
UN ప్రధాన కార్యాలయం న్యూయార్క్‌లో ఉంది.
త్వరిత రివిజన్
- Asia → అతిపెద్ద ఖండం
- Everest → ప్రపంచంలో ఎత్తైన శిఖరం
- Nile → ప్రపంచంలో పొడవైన నది
- Pacific Ocean → అతిపెద్ద మహాసముద్రం
- GMT → ప్రపంచ ప్రామాణిక సమయం
Mind Map – ప్రపంచ భూగోళ శాస్త్రం
-
World Geography
- Continents
- Countries & Capitals
- Mountains
- Rivers
- Oceans
- World Organisations
Shaktimatha Learning
Telugu UPSC Geography Synopsis
No comments:
Post a Comment