పర్యావరణం, వాతావరణ మార్పులు మరియు హరిత అభివృద్ధి
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పులు మానవాళి ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద సవాళ్లలో ఒకటి. పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, తీవ్ర వర్షాలు, కరువు పరిస్థితులు, సముద్ర మట్టం పెరుగుదల మరియు జీవ వైవిధ్య నష్టం ప్రపంచ దేశాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
భారతదేశం చేపడుతున్న చర్యలు
- జాతీయ హరిత హైడ్రోజన్ మిషన్
- అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి (ISA)
- మిషన్ LiFE
- పునరుత్పాదక శక్తి విస్తరణ
- కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు
హరిత అభివృద్ధి ప్రాముఖ్యత
ఆర్థిక అభివృద్ధి మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ రెండింటినీ సమతుల్యంగా కొనసాగించే విధానమే హరిత అభివృద్ధి. ఇది భవిష్యత్ తరాలకు సహజ వనరులను సంరక్షిస్తుంది.
జాతీయ హరిత హైడ్రోజన్ మిషన్
భారతదేశాన్ని స్వచ్ఛ శక్తి రంగంలో ప్రపంచ నాయకుడిగా తీర్చిదిద్దేందుకు జాతీయ హరిత హైడ్రోజన్ మిషన్ ప్రారంభించబడింది. పునరుత్పాదక శక్తి ఆధారంగా హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి చేయడం దీని ముఖ్య లక్ష్యం.
ముఖ్య లక్ష్యాలు
- శక్తి స్వావలంబన
- కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు
- హరిత పరిశ్రమల అభివృద్ధి
- ఉద్యోగాల సృష్టి
- హరిత ఎగుమతుల పెంపు
ప్రయోజనాలు
- ఇంధన దిగుమతుల తగ్గింపు
- పర్యావరణ పరిరక్షణ
- సుస్థిర అభివృద్ధి
- శక్తి భద్రత
UPSC మెయిన్స్ మోడల్ ప్రశ్నలు
ప్రశ్న 1
వాతావరణ మార్పులు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై చూపుతున్న ప్రభావాన్ని విశ్లేషించండి.
సమాధానం:
వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, ఆరోగ్యం మరియు మౌలిక సదుపాయాలపై వాతావరణ మార్పులు తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల ఆర్థిక నష్టాలు పెరుగుతున్నాయి.
ప్రశ్న 2
జాతీయ హరిత హైడ్రోజన్ మిషన్ భారత శక్తి భద్రతకు ఎలా దోహదపడుతుంది?
సమాధానం:
హరిత హైడ్రోజన్ ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, స్వచ్ఛ శక్తి వినియోగాన్ని పెంచుతుంది. ఇది దీర్ఘకాలిక శక్తి భద్రతను బలోపేతం చేస్తుంది.
ప్రశ్న 3
Mission LiFE యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశాలను వివరించండి.
సమాధానం:
Mission LiFE పర్యావరణ అనుకూల జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం ద్వారా వ్యక్తిగత స్థాయిలో వాతావరణ చర్యలను బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ప్రశ్న 4
పునరుత్పాదక శక్తి అభివృద్ధి భారతదేశ సుస్థిర అభివృద్ధిలో ఎంత ముఖ్యమైనది?
సమాధానం:
సౌర, పవన మరియు ఇతర పునరుత్పాదక శక్తి వనరులు కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించి శక్తి భద్రతను పెంచుతాయి. ఇవి హరిత ఆర్థిక వ్యవస్థకు పునాది.
UPSC మెయిన్స్ మోడల్ ప్రశ్నలు
ప్రశ్న 1
వాతావరణ మార్పులు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై చూపుతున్న ప్రభావాన్ని విశ్లేషించండి.
సమాధానం:
వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, ఆరోగ్యం మరియు మౌలిక సదుపాయాలపై వాతావరణ మార్పులు తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల ఆర్థిక నష్టాలు పెరుగుతున్నాయి.
ప్రశ్న 2
జాతీయ హరిత హైడ్రోజన్ మిషన్ భారత శక్తి భద్రతకు ఎలా దోహదపడుతుంది?
సమాధానం:
హరిత హైడ్రోజన్ ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, స్వచ్ఛ శక్తి వినియోగాన్ని పెంచుతుంది. ఇది దీర్ఘకాలిక శక్తి భద్రతను బలోపేతం చేస్తుంది.
ప్రశ్న 3
Mission LiFE యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశాలను వివరించండి.
సమాధానం:
Mission LiFE పర్యావరణ అనుకూల జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం ద్వారా వ్యక్తిగత స్థాయిలో వాతావరణ చర్యలను బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ప్రశ్న 4
పునరుత్పాదక శక్తి అభివృద్ధి భారతదేశ సుస్థిర అభివృద్ధిలో ఎంత ముఖ్యమైనది?
సమాధానం:
సౌర, పవన మరియు ఇతర పునరుత్పాదక శక్తి వనరులు కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించి శక్తి భద్రతను పెంచుతాయి. ఇవి హరిత ఆర్థిక వ్యవస్థకు పునాది.
UPSC ప్రిలిమ్స్ నమూనా MCQs
1. జాతీయ హరిత హైడ్రోజన్ మిషన్ ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?
A) బొగ్గు ఉత్పత్తి పెంపు B) స్వచ్ఛ శక్తి మరియు హరిత హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి C) చమురు దిగుమతుల పెంపు D) అణుశక్తి విస్తరణసమాధానం: B
2. Mission LiFE ఏ అంశానికి సంబంధించినది?
A) పర్యావరణ అనుకూల జీవనశైలి B) పారిశ్రామిక విధానం C) పన్నుల సంస్కరణలు D) అంతరిక్ష పరిశోధనసమాధానం: A
3. International Solar Alliance (ISA) ప్రధానంగా దేనిని ప్రోత్సహిస్తుంది?
A) బొగ్గు వినియోగం B) సౌర శక్తి వినియోగం C) చమురు ఉత్పత్తి D) అణుశక్తిసమాధానం: B
4. హరిత హైడ్రోజన్ ప్రధానంగా ఏ వనరుల ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది?
A) బొగ్గు B) చమురు C) పునరుత్పాదక శక్తి D) డీజిల్సమాధానం: C
5. వాతావరణ మార్పుల ప్రధాన ప్రభావం ఏది?
A) సముద్ర మట్టం తగ్గడం B) జీవ వైవిధ్యం పెరగడం C) తీవ్ర వాతావరణ సంఘటనలు పెరగడం D) వర్షపాతం పూర్తిగా ఆగిపోవడంసమాధానం: C
6. SDG-13 దేనికి సంబంధించినది?
A) ఆరోగ్యం B) విద్య C) వాతావరణ చర్యలు D) పరిశ్రమసమాధానం: C
No comments:
Post a Comment