Shaktimatha Learning | UPSC Civil Services Examination 2026 | Complete GS Course | ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು | Daily Current Affairs | Special Topic | UPSC Mains Questions & Model Answers | UPSC Prelims MCQs | Page 5

 

Shaktimatha Learning

UPSC ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆ – 2026

Complete GS Course

ಪುಟ 5 • ಭಾಗ 1

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties)

GS Paper II | ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆ | ಸಂವಿಧಾನ | UPSC | KPSC

ಇಂದಿನ ವಿಷಯ

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties) ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IVA (ಅನುಚ್ಛೇದ 51A) ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಸಂವಿಧಾನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಡೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಮಹತ್ವ

• UPSC Prelims ಮತ್ತು Mains ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ.
• GS Paper II ಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗುವ ಅಧ್ಯಾಯ.
• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕ.
• ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.
• Essay ಹಾಗೂ Interview ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯ.

ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ವಿವರ	ಮಾಹಿತಿ
ಭಾಗ	ಭಾಗ IVA
ಅನುಚ್ಛೇದ	51A
ಸೇರಿಸಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿ	42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976)
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕರ್ತವ್ಯ	86ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2002)
ಒಟ್ಟು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು	11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
• ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
• ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವುದು.
• ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.
• ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
• ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು.
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಮಾನವತಾವಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
• 6–14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವುದು (ಪೋಷಕರ ಕರ್ತವ್ಯ).

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ, ಮಹಿಳಾ ಗೌರವ, ಡಿಜಿಟಲ್ ನಾಗರಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ

• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ.
• ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ.
• ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ.
• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.

UPSC Value Addition

• ಭಾಗ IVA – ಅನುಚ್ಛೇದ 51A.
• 42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976).
• 86ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2002).
• ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸು.
• ಒಟ್ಟು 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು.

60 ಸೆಕೆಂಡಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ

ಭಾಗ IVA • ಅನುಚ್ಛೇದ 51A • 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ • 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ • 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು • ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ • ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ • ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ • ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ

ಭಾಗ 2 – ವಿಶೇಷ ವಿಷಯ

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties)

GS Paper II | ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆ | ಸಂವಿಧಾನ | ಭಾಗ IVA | UPSC | KPSC

ಪರಿಚಯ

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties) ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IVA ರ ಅನುಚ್ಛೇದ 51A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಏಕತೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

• ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
• 42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976) ಮೂಲಕ ಭಾಗ IVA ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 51A ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
• 86ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2002) ಮೂಲಕ 6–14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಟ್ಟು 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿವೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಕರ್ತವ್ಯ	ಉದ್ದೇಶ
ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಗೌರವ	ಸಂವಿಧಾನದ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ	ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ	ಅರಣ್ಯ, ನದಿ, ಸರೋವರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ	ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಮಾನವತಾವಾದ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ	ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
• ಇವು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.
• ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು DPSPs ಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

• ಡಿಜಿಟಲ್ ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಕೆ.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತಿ.
• ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ.
• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನಾಗರಿಕರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ.

UPSC ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಭಾಗ IVA ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 51A ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.
• 42ನೇ ಮತ್ತು 86ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
• ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.
• ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು, DPSPs ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

UPSC Value Addition

• ಭಾಗ IVA – ಅನುಚ್ಛೇದ 51A.
• 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976).
• 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2002).
• 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು.
• ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ.
• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ.

30 ಸೆಕೆಂಡಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ

• ಭಾಗ IVA
• ಅನುಚ್ಛೇದ 51A
• 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
• 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
• 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು
• ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ
• ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವ

ಭಾಗ 3 – UPSC ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು

GS Paper II | ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆ | ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು | ಉತ್ತರ ಬರವಣಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ

ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (10 ಅಂಕಗಳು | 150 ಪದಗಳು)

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಮಾದರಿ ಉತ್ತರ

ಪರಿಚಯ

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ IVA ರ ಅನುಚ್ಛೇದ 51A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇವು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸೇರಿಸಲಾದ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

• ಸಂವಿಧಾನದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತವೆ.
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಮಾನವತಾವಾದವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.
• ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಮಾರೋಪ

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2 (15 ಅಂಕಗಳು | 250 ಪದಗಳು)

"ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು, ರಾಜ್ಯದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿವೆ." ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.

ಮಾದರಿ ಉತ್ತರ

ಪರಿಚಯ

ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.

ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

• ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
• ರಾಜ್ಯದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ.
• ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
• ಮೂರೂ ಸೇರಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
• ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಸಮಾರೋಪ

ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂವಿಧಾನದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3 (15 ಅಂಕಗಳು)

42ನೇ ಮತ್ತು 86ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4 (10 ಅಂಕಗಳು)

ಅನುಚ್ಛೇದ 51A ಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5 (15 ಅಂಕಗಳು)

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಅಖಂಡತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6 (15 ಅಂಕಗಳು)

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7 (10 ಅಂಕಗಳು)

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿ ಏಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ?

ಪ್ರಶ್ನೆ 8 (15 ಅಂಕಗಳು)

ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9 (10 ಅಂಕಗಳು)

ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10 (15 ಅಂಕಗಳು)

ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ, ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ.

ಪ್ರಬಂಧ ಅಭ್ಯಾಸ

ಪ್ರಬಂಧ 1

"ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು – ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕನ ಗುರುತು"

ಪ್ರಬಂಧ 2

"ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು : ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮತೋಲನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ"

ಪ್ರಬಂಧ 3

"ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರ"

UPSC ಉತ್ತರ ಬರವಣಿಗೆ Value Addition

• ಭಾಗ IVA ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 51A ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.
• 42ನೇ (1976) ಮತ್ತು 86ನೇ (2002) ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
• ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ.
• ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು, DPSPs ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
• ಸಮಾರೋಪದಲ್ಲಿ "ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ", "ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವ" ಮತ್ತು "ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿ.

ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಬರವಣಿಗೆ ಸವಾಲು

ಪ್ರಶ್ನೆ 2, 6 ಮತ್ತು 10ಕ್ಕೆ 45 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಿರಿ. ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಚ್ಛೇದ 51A, ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು, ಸಮಕಾಲೀನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಸಮಾರೋಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

ಭಾಗ 4 – UPSC ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ (Prelims) MCQs

GS Paper II | ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆ | ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು | UPSC | KPSC

MCQ 1

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ?

1. ಭಾಗ III
2. ಭಾಗ IV
3. ಭಾಗ IVA
4. ಭಾಗ V

ಉತ್ತರ: C) ಭಾಗ IVA

MCQ 2

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ?

1. ಅನುಚ್ಛೇದ 32
2. ಅನುಚ್ಛೇದ 44
3. ಅನುಚ್ಛೇದ 51
4. ಅನುಚ್ಛೇದ 51A

ಉತ್ತರ: D) ಅನುಚ್ಛೇದ 51A

MCQ 3

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು?

1. 24ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
2. 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
3. 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
4. 52ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ

ಉತ್ತರ: B) 42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976)

MCQ 4

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಯಾವ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ದೊರೆಯಿತು?

1. ಅಮೆರಿಕಾ
2. ಬ್ರಿಟನ್
3. ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ (USSR)
4. ಐರ್ಲೆಂಡ್

ಉತ್ತರ: C) ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ (USSR)

MCQ 5

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಸಮಿತಿ ಯಾವುದು?

1. ಸರ್ಕಾರಿಯಾ ಆಯೋಗ
2. ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ
3. ಪುಂಚಿ ಆಯೋಗ
4. ಬಲವಂತ್ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ

ಉತ್ತರ: B) ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ

MCQ 6

6 ರಿಂದ 14 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಯಾವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು?

1. 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
2. 74ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
3. 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ
4. 97ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ

ಉತ್ತರ: C) 86ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2002)

MCQ 7

ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ?

1. ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು
2. ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು
3. ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು
4. ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರದ ಹಕ್ಕು

ಉತ್ತರ: B) ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು

MCQ 8

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಯಾವುದು?

1. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು
2. ನಾಗರಿಕರ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು
3. ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು
4. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳು

ಉತ್ತರ: B) ನಾಗರಿಕರ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು

MCQ 9

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಮಾನವತಾವಾದ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಯಾವ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ?

1. ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು
2. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು
3. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು
4. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು

ಉತ್ತರ: C) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು

MCQ 10

ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಯಾವುದು?

1. ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
2. ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಅರಿವಿರುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು
3. ಮೌಲಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು
4. ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು

ಉತ್ತರ: B) ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಅರಿವಿರುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು

UPSC ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವರ್ತನೆ

• ಭಾಗ IVA
• ಅನುಚ್ಛೇದ 51A
• 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1976)
• 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ (2002)
• ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ
• USSR ಸಂವಿಧಾನ
• 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
• ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಾಗರಿಕತ್ವ

30 ಸೆಕೆಂಡಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ

ಭಾಗ IVA • ಅನುಚ್ಛೇದ 51A • 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ • 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ • ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿ • 11 ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು • ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ • ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ • ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನೈತಿಕತೆ

Shaktimatha Learning

Premium Multilingual Educational Ecosystem

Complete GS Course • Daily Current Affairs • Special Topic • UPSC Mains Questions & Model Answers • UPSC Prelims MCQs

UPSC • KPSC • SSC • Banking • Railways • Defence • ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು

---

© 2026 Shaktimatha Learning. ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.