UPSC Prelims Special – Modern India Synopsis | Kannada | Page 3

UPSC • KPSC • SSC • Banking • Railway • Competitive Exams

Shaktimatha Learning

---

1. ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು.

ಮುಖ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರ್‌ರಚನೆ
• ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
• ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು
• Permanent Settlement ಪರಿಚಯ

Permanent Settlement ಅನ್ನು 1793ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

---

2. ಶಾಶ್ವತ ಭೂಮಿಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Permanent Settlement)

Permanent Settlement ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಜಮೀನ್ದಾರರನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಮಾಲೀಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

• 1793ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು
• ಜಮೀನ್ದಾರರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ
• ರೈತರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಭಾರ
• ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಳ

Permanent Settlement ಕೃಷಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

---

3. ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಮತ್ತು Subsidiary Alliance

ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲು Subsidiary Alliance ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

Subsidiary Alliance ಮುಖ್ಯ ನಿಯಮಗಳು

• ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಗೆ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಣ ನೀಡಬೇಕು
• ಬೇರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು
• ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಭಾವ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

---

4. ಲಾರ್ಡ್ ಹಾಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ-ಮರಾಠ ಯುದ್ಧಗಳು

ಆಂಗ್ಲ-ಮರಾಠ ಯುದ್ಧಗಳ ನಂತರ ಮರಾಠರ ಪ್ರಭಾವ ಕುಗ್ಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧಿಕಾರ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

• ಮೂರು ಆಂಗ್ಲ-ಮರಾಠ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದವು
• ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿಜಯ
• ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದುರ್ಬಲತೆ
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪ್ರಭಾವ ವಿಸ್ತರಣೆ

ಮರಾಠರ ಸೋಲು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

---

5. ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಕ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು.

ಮುಖ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

• ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ ರದ್ದು
• ಆಂಗ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ
• ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ

1829ರಲ್ಲಿ ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

---

Quick Revision Points

• 1793 – Permanent Settlement
• ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ – Subsidiary Alliance
• ಮೂರು ಆಂಗ್ಲ-ಮರಾಠ ಯುದ್ಧಗಳು
• 1829 – ಸತಿ ಪದ್ಧತಿ ರದ್ದು
• ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಕ್ – ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

---

Practice MCQ

Permanent Settlement ಅನ್ನು ಯಾವ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು?

• A) ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ
• B) ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್
• C) ಲಾರ್ಡ್ ಬೆಂಟಿಕ್
• D) ಲಾರ್ಡ್ ಹಾಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್

ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್

---

Read Smart • Revise Fast • Crack UPSC & KPSC

Shaktimatha Learning
Modern India • UPSC • KPSC • Competitive Exams