స్పెషల్ టాపిక్ – సైన్స్ & టెక్నాలజీ సినాప్సిస్
UPSC Prelims Science & Technology Revision | పేజీ 37
అంతరిక్ష సాంకేతికత – Space Technology
అంతరిక్ష పరిశోధన మరియు ఉపగ్రహ సాంకేతికత ఆధునిక ప్రపంచంలో కీలక రంగంగా మారాయి. కమ్యూనికేషన్, వాతావరణ అంచనా, రక్షణ మరియు నావిగేషన్లో Space Technology ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది.
ISRO – భారత అంతరిక్ష సంస్థ
ISRO (Indian Space Research Organisation) భారతదేశ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ. 1969లో స్థాపించబడింది.
ISRO ముఖ్య కార్యక్రమాలు
- Satellite Launching
- Chandrayaan Missions
- Mangalyaan Mission
- Navigation Systems
భారతదేశం తక్కువ ఖర్చుతో అంతరిక్ష మిషన్లు నిర్వహించే దేశంగా గుర్తింపు పొందింది.
చంద్రయాన్ మిషన్లు
Chandrayaan-1
- 2008లో ప్రయోగం
- చంద్రుడిపై నీటి ఆనవాళ్ల గుర్తింపు
Chandrayaan-2
- Orbiter విజయవంతం
- Lander soft landing ప్రయత్నం
Chandrayaan-3
- చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువంపై విజయవంతమైన ల్యాండింగ్
- భారత అంతరిక్ష చరిత్రలో కీలక ఘట్టం
మంగళయాన్ (Mars Orbiter Mission)
భారతదేశపు తొలి మార్స్ మిషన్. 2013లో ప్రయోగించబడింది.
ప్రత్యేకత
- మొదటి ప్రయత్నంలోనే విజయవంతమైన ఆసియా దేశం
- తక్కువ ఖర్చుతో మిషన్
Mangalyaan భారత సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటింది.
ఉపగ్రహాలు (Satellites)
భూమి చుట్టూ తిరిగే కృత్రిమ వస్తువులను ఉపగ్రహాలు అంటారు.
ఉపగ్రహాల ఉపయోగాలు
- Communication
- Weather Forecasting
- Remote Sensing
- Navigation
- Defence Applications
INSAT మరియు GSAT భారత ముఖ్య ఉపగ్రహ వ్యవస్థలు.
Navigation Systems
స్థాన నిర్ధారణ మరియు మార్గదర్శక సేవలను Navigation Systems అందిస్తాయి.
ముఖ్య వ్యవస్థలు
- GPS – అమెరికా
- GLONASS – రష్యా
- NavIC – భారతదేశం
NavIC భారత స్వదేశీ నావిగేషన్ వ్యవస్థ.
రాకెట్ సాంకేతికత
ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపడానికి రాకెట్లు ఉపయోగిస్తారు.
భారత ప్రధాన Launch Vehicles
- PSLV – Polar Satellite Launch Vehicle
- GSLV – Geosynchronous Satellite Launch Vehicle
- LVM3
PSLV అత్యంత విశ్వసనీయ Launch Vehicle గా ప్రసిద్ధి.
Artificial Intelligence (AI)
మానవ మేధస్సును అనుకరించే కంప్యూటర్ సాంకేతికతను Artificial Intelligence అంటారు.
AI ఉపయోగాలు
- Healthcare
- Education
- Robotics
- Self Driving Vehicles
- Cyber Security
AI ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉపాధి మరియు పరిశ్రమలపై ప్రభావం చూపుతోంది.
Cyber Security
డిజిటల్ సమాచారాన్ని రక్షించే విధానాన్ని Cyber Security అంటారు.
సైబర్ ముప్పులు
- Hacking
- Phishing
- Malware
- Data Theft
బలమైన Passwords మరియు Two-Factor Authentication సైబర్ భద్రతకు అవసరం.
రోబోటిక్స్ మరియు ఆటోమేషన్
యంత్రాల ద్వారా స్వయంచాలక పనులను నిర్వహించే సాంకేతికతను Automation అంటారు.
ఉపయోగాలు
- Manufacturing
- Healthcare
- Space Missions
- Military Applications
రోబోటిక్స్ పరిశ్రమల సామర్థ్యాన్ని పెంచుతోంది.
త్వరిత రివిజన్
- ISRO → భారత అంతరిక్ష సంస్థ
- Chandrayaan-3 → చంద్ర దక్షిణ ధ్రువ ల్యాండింగ్
- NavIC → భారత నావిగేషన్ వ్యవస్థ
- PSLV → ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం
- AI → Artificial Intelligence
Mind Map – Space & Modern Technology
-
Science & Technology
- ISRO
- Chandrayaan
- Mangalyaan
- Satellites
- Artificial Intelligence
- Cyber Security
Shaktimatha Learning
Telugu Science & Technology Synopsis
No comments:
Post a Comment